امروزه به دلیل عوامل متعدد مانند ژنتیک، تغذیه، بیماریها و مسائل محیطی، بسیاری از افراد با مشکلاتی مانند ریزش مو، کاهش رشد مو، کمپشتی مو، نازک شدن مو، کاهش استحکام مو و… دست و پنجه نرم میکنند. به همین دلیل اکثر افراد به دنبال روشهای گوناگون اعم از راهکارهای علمی، دارویی، طبیعی و خانگی برای بهبود این مشکل هستند و ترجیح میدهند از طریق سریعترین و موثرترین روشهای افزایش رشد مو به موهایی سالم، شاداب و پرپشت دست پیدا کنند. خوشبختانه میتوان با استفاده از راهکارهای صحیح و رعایت برخی اصول که در این مقاله به آن میپردازیم، ریزش مو را کاهش داده و شرایط لازم برای رشد سالمتر و بهتر موها را فراهم کرد. در این مقاله تمام روشهای علمی، دارویی، تغذیهای و خانگی که میتوانند باعث بهبود کیفیت و افزایش رشد مو شوند، بررسی خواهند شد؛ با ما تا انتهای مطلب همراه باشید.
رشد مو چیست و چگونه اتفاق میافتد؟
مو از طریق ساختارهای کوچکی زیر پوست که فولیکول نامیده میشوند، رشد میکند. در سراسر بدن حدود ۵ میلیون فولیکول مو وجود دارد که تقریباً ۱۰۰۰۰۰ عدد از آنها بر روی پوست سر هستند.
موها طی سه مرحله رشد می کنند:
- آناژن: به مرحله رشد فعال مو آناژن گفته میشود که حدود ۲ تا ۸ سال طول میکشد.
- کاتاژن: مرحلهای انتقالی در چرخه رشد مو که پس از توقف رشد مو تا مرحله استراحت اتفاق میافتد. این مرحله بین ۴ تا ۶ هفته طول می کشد.
- تلوژن: تلوژن یا مرحله استراحت به مرحلهای از رشد مو گفته میشود که موها نه رشد میکنند و نه میریزند. این مرحله در حدود ۲ تا ۳ ماه طول میکشد.
- اگزوژن: مرحله نهایی چرخه رشد مو که موها میریزند اگزوژن نام دارد که می تواند در حدود ۲ تا ۵ ماه ادامه داشته باشد.
در حالت طبیعی بیشتر فولیکولهای موی موجود بر روی پوست سر در فاز آناژن قرار دارند و فقط ۵ تا ۱۰ درصد از آنها در فاز تلوژن هستند.
میانگین رشد طبیعی مو
میزان رشد طبیعی مو از فردی به فرد دیگر بر اساس برخی پارامترها مانند ژنتیک و… متفاوت است. بر اساس مطالعهای که در سال ۲۰۱۶ بر روی بیش از ۲۰۰۰ بزرگسال جوان انجام شد، میانگین رشد مو به شرح زیر است:
موهای افراد آسیایی در ماه در حدود ۰٫۴۹ اینچ و در سال کمتر از ۶ اینچ رشد میکنند.
موهای افراد سیاه پوست در ماه حدود ۰٫۳۳ اینچ و در سال کمتر از ۴ اینچ رشد میکنند.
موهای افراد سفید پوست و لاتین در ماه تقریباً ۴۴/۴ اینچ و در سال ۳/۵ اینچ رشد میکنند.
به طور کلی میتوان گفت موها به طور میانگین ماهی در حدود یک سانتیمتر رشد میکنند.
محبوبترینهای تقویت مو
تفاوت رشد مو در افراد مختلف
سرعت رشد مو در افراد مختلف باهم فرق دارد و بر اساس عوامل ژنتیکی، سنی، تغذیهای و هورمونی میتواند متفاوت باشد. ساختار اصلی مو از کراتین بوده و رشد آن توسط کیسههای فولیکول مو در زیر پوست کنترل میشود. تفاوت رشد مو در افراد مختلف به تفاوت ژنها، هورمونها، سن، تغذیه و… بستگی دارد.
عوامل موثر بر رشد مو
رشد مو فقط به یک عامل وابسته نیست و مجموعهای از عوامل ژنتیکی، هورمونی و سبک زندگی شامل تغذیه، میزان استرس و… بر آن تأثیر میگذارند. در ادامه به شرح تاثیر هر یک از این عوامل بر رشد مو میپردازیم:
ژنتیک
ژنها مهمترین نقش در فرآیند رشد مو را بر عهده دارند. به طوری که معمولا سرعت رشد مو در اعضای یک خانواده، بهخصوص دوقلوهای یکسان، مشابه یکدیگر است. مطالعات نشان میدهند در افراد با نژادهای متفاوت، ژنهای مختلف بر روی بافت و ضخامت مو تأثیر میگذارند. مطابق تحقیقات انجام شده بیش از ۴۰ ژن به طور مستقیم در فرآیند ریزش مو نقش دارند. از ژنهای تاثیرگذار در فرایند رشد مو میتوان به FGF5 اشاره کرد. این ژن باعث متوقف شدن رشد مو میشود. در حالی که ژن WNT10A باعث رشد مجدد مو میشود. ژن AR نیز باعث حساسیت فولیکولهای مو به هورمون DHT شده و منجر به نازک شدن و ریزش مو میشود. با اصلاح ژنهای عامل ریزش مو (مثل AR) میتوان مقاومت فولیکولها را افزایش داد و چرخه رشد مو را پایدارتر کرد.
بعضی ژنها مانند VEGF، FGF7 و Wnt10b نیز به صورت مستقیم در تحریک رشد مو نقش دارند. میتوان با استفاده از نسخههای سالم یا تقویت شدهی این ژنها در ژندرمانی باعث فعال شدن مجدد فولیکولهای غیر فعال و خاموش شد. با این کار خون رسانی افزایش پیدا کرده و موجب تحریک تقسیم سلولی میشود؛ این امر طولانیشدن فاز آناژن را به دنبال دارد.
سن
با تغییر سن، سرعت رشد مو و ضخامت تارهای مو نیز تغییر میکند. به طور معمول قبل از میانسالی، سرعت رشد مو بیشتر است. با افزایش سن، به دلیل کاهش تقسیم سلولی و متابولیسم بدن، سرعت رشد موها کندتر میشود، اما در سنین جوانی، به دلیل متابولیسم بالا، رشد موها سریعتر اتفاق میافتد. به همین دلیل است که افراد در سنین بالا، موهای نازکترو کمپشتتری دارند.
تغذیه
تغذیه نیز نقشی کلیدی در رشد مو ایفا میکند. داشتن یک رژیم غذایی غنی از ویتامینها، ریزمغذیها مانند مواد معدنی و اسیدهای چرب ضروری، میتواند باعث افزایش سلامت و رشد موها شود. از طرفی داشتن رژیم غذایی نامطلوب و ناقص که فاقد مواد مغذی مانند آهن، روی، ویتامینهای گروه ب، ویتامین ث، ویتامین دی و … باشد؛ باعث شکنندگی تارهای مو و ریزش آنها میشود. بنابراین با داشتن یک سبک زندگی سالم و تغذیه مناسب، سرعت رشد موها افزایش پیدا میکند.
هورمونها
هورمونها نیز از عوامل موثر بر رشد مو محسوب میشوند. به عنوان مثال بدن انسان در طی سنین بلوغ هورمونهای بیشتری تولید و ترشح میکند. این هورمونها موجب ایجاد تفاوت در جنس و ظاهر موها میشوند. ممکن است فرد در سن بلوغ متوجه افزایش رشد موها شود. همچنین افزایش ترشح استروژن در خانمها زمان بارداری میتواند باعث افزایش رشد مو شود، در حالی که استرس یا تغییرات هورمونی در زمان یائسگی، سرعت رشد مو را کاهش میدهد. نواسانات هورمونی عملکرد آمینواسیدهای مسئول در رشد موها را تحت تاثیر قرار میدهند و باعث ایجاد تغییراتی در موها میشوند.
استرس
برخی افراد ممکن است تاثیر استرس بر رشد موها را نادیده بگیرند، اما واقعیت این است که استرس از عوامل بسیار مهمی است که میتواند تاثیرات منفی بر روی سلامتی فرد و چرخه رشد مو بگذارد. استرس ترشح هورمون کورتیزول را افزایش میدهد. از طرفی افزایش سطح کورتیزول، باعث کاهش تقسیم سلولهای فولیکول مو شده و روند رشد مو را کاهش میدهد. همچنین کورتیزول موجب فعال شدن فرآیند آپوپتوز (مرگ برنامهریزی شده سلولی) میشود که این فرایند میتواند به سلولهای فولیکول آسیب رسانده و رشد مو را متوقف کند. به همین دلیل استرس میتواند نازک شدن، کم حجمی، ریزش مو و جو گندمی شدن زودرس موها را به دنبال داشته باشد.
خواب
داشتن خواب کافی در سلامت و تقویت رشد مو بسیار تأثیرگذار است. خواب باکیفیت میتواند مانع از مشکلاتی مانند موخوره، ریزش مو، نازک شدن موها و … شده و همچنین استحکام موها و سلامت آنها را افزایش دهد. خواب باعث افزایش آرامش، بهبود عملکرد بدن و کامل شدن چرخه رشد مو میشود. از طرفی نداشتن خواب کافی میتواند سطح استرس را بالا برده و ترشح کورتیزول را افزایش دهد. این امر کاهش ظرفیت عملکردهای سلولی را به دنبال دارد که می تواند باعث ریزش مو و یا سست و نازک شدن تارهای مو شود.
سلامت پوست سر
یکی از نادیده گرفتهشدهترین عواملی که میتواند بر روی رشد سریع مو تاثیر بگذارد، سلامت پوست سر است. پوست سر نقش محوری و حیاتی در رشد مو و حفظ سلامت و شادابی تارهای مو ایفا میکند. این بستر حیاتی، علاوه بر اینکه محل رویش موهاست، فولیکولهای مو را تغذیه کرده و از آنها در برابر آسیبهای محیطی محافظت میکند. سلامت پوست سر نه فقط رشد مو را افزایش میدهد، بلکه باعث بهبود کیفیت و افزایش ضخامت تارهای مو میشود. مطالعات بسیاری نشان میدهد که فولیکولهای مو نسبت به بستر خود یا همان پوست سر بسیار حساس هستند و هر نوع عدم تعادل در پوست سر میتواند باعث اختلال در عملکرد آنها شود. به عنوان مثال، التهاب مزمن پوست سر باعث کاهش فاز رشد مو شده و ریزش مو را به دنبال دارد.
بیماریها
بعضی از بیماریها میتوانند بر رشد مو تاثیر گذاشته و سرعت رشد مو را کاهش دهند. همچنین باعث کاهش استحکام و ضخامت موها شده و سلامت موها را به خطر بیاندازند. به طور کلی میتوان بیماریها را به عنوان یکی از عوامل موثر بر ریزش مو به شمار آورد؛ از بیماریهایی که میتوانند بر سلامت موها اثر بگذارند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آلوپسی آره آتا، که باعث ایجاد لکه های طاس روی صورت و پوست سر می شود و ممکن است باعث ریزش موی سر، ابرو و یا حتی مژه شود.
- سطح پایین گلبولهای قرمز خون یا کم خونی
- انواع عفونتهای باکتریایی
- بیماریهای عفونی مانند سیفلیس
- بعضی بیماریهای خود ایمنی مانند لوپوس
- فرایند شیمی درمانی یا پرتو درمانی برای درمان سرطان
- کرم حلقوی روی پوست سر
مصرف داروها
مصرف برخی داروها ممکن است در یکی از مراحل چرخه حیات مو اختلال ایجاد کند و باعث ریزش و سستی موها شود. برخی از داروها بر روی فاز تلوژن یا استراحت مو تاثیر میگذارند و برخی دیگر مرحله رشد یا آناژن را مختل میکنند. در شرایط عادی، هر فرد به طور میانگین روزانه ۱۰۰ تار مو را در فاز استراحت چرخه رشد مو، از دست میدهد. اما عوارض جانبی برخی داروها نیز میتوانند این تعداد را بسیار بیشتر کنند. از مهمترین داروهایی که ممکن است در چرخه رشد مو اثر گذاشته و به ریزش مو منجر شوند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آمفتامینها
- برخی داروهای ضد افسردگی نظیر پاروکستین، فلوکستین و سرترالین
- مهارکنندههای آنزیم تبدیل آنژیوتانسین (ACE)
- مسدود کنندههای بتا که برای درمان مشکلات قلبی و گلوکوم تجویز میشوند.
- داروهای ضد قارچ
- داروهای رقیق کننده خون مثل هپارین و وارفارین
- قرصهای ضد بارداری
- داروهای کاهش کلسترول مثل کلوفیبرات
- داروهای درمان بیماریهای تیروئید
- فاموتیدین و برخی از داروهایی که برای مشکلات گوارشی و معده تجویز میشوند.
- داروهای کنترل بیماری پارکینسون
- ناپروکسن و دیگر داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی
- آستروئیدها
| عامل | میزان تاثیر |
| ژنتیک | بسیار |
| تغذیه | زیاد |
| استرس | زیاد |
| خواب | متوسط |
| سن | زیاد |
سیکل رشد مو
سیکل رشد مو فرآیندی منظم، طبیعی و پیوسته است که در طی آن تارهای موی جدید توسط فولیکولها ساخته میشود. چرخه رشد مو در موهای سر نسبت به موهای سایر نقاط بدن، طولانیتر است که این امر باعث طول بیشتر موهای سر و ضخامت آنها میشود.
جالب است بدانید که در چرخه رشد مو، هر فولیکول به صورت مستقل عمل میکند؛ یعنی همه تارهای مو در یک زمان در یک مرحله نیستند، بلکه بعضی از آنها در فاز رشد، بعضی در فاز استراحت و بعضی دیگر در فاز ریزش قرار دارند. در ادامه به شرح هر یک از مراحل سیکل رشد مو میپردازیم:
فاز آناژن
فاز آناژن را میتوان طولانیترین و مهمترین مرحله از سیکل رشد مو دانست. فولیکولهای مو در این مرحله با حداکثر فعالیت خود به تولید سلولهای جدید میپردازند و همین امر به رشد سریع مو منجر میشود. در فاز آناژن فولیکولها، اکسیژن و ریزمغذیهای مورد نیاز برای رشد را از طریق جریان خون قوی دریافت میکنند و سلولهای ریشه مو با سرعت بالا تقسیم میشوند. همچنین در اثر رشد سلولهای تازه، به تدریج ساقه مو بلندتر میشود.
فاز آناژن ممکن است در حدود ۲ تا ۸ سال طول بکشد. بسته به مدت زمان این مرحله، حداکثر طولی که موی شما میتواند داشته باشد مشخص میشود. هرچه فاز آناژن فردی مدت بیشتری طول بکشد، موهایش میتوانند رشد بیشتری داشته باشند. به طور معمول در هر لحظه، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد از موهای سر هر فرد در این فاز هستند. یعنی اکثر موهای سر در حال رشد فعال هستند.
فاز کاتاژن
یک مرحله مهم اما کوتاه در سیکل رشد مو، فاز کاتاژن است و در این فاز، مرحله رشد فعال (آناژن) پایان یافته و مو برای ورود به فاز استراحت یا تلوژن آماده میشود. در این مرحله به تدریج فولیکول مو کوچک شده و ارتباط آن با منبع خون قطع میشود. همچنین قسمت پایینی فولیکول مو شروع به تحلیل رفتن میکند. در واقع در حالی که تار مو همچنان به فولیکول متصل است، رشد مو متوقف میشود.
– مدت زمان فاز کاتاژن در حدود ۲ تا ۳ هفته طول میکشد. در هر لحظه، فقط حدود ۱٪ از موهای سر در فاز کاتاژن قرار دارند. اهمیت کاتاژن از این جهت است که با اعلام پایان فاز رشد فعال، فولیکول مو را برای ورود به مرحله بعد آماده میکند.
فاز تلوژن
در فاز تلوژن فولیکول مو غیرفعال است. در واقع تار مو همچنان متصل باقی مانده؛ اما رشد آن متوقف میشود. در این مرحله فولیکول مو برای ریزش مو و شروع چرخه جدید، آماده میشود. مدت زمان فاز تلوژن معمولا در حدود ۲ تا ۴ ماه طول میکشد. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از موهای سر هر فرد در هر لحظه، در این مرحله هستند.
فاز اگزوژن
اگرچه فاز اگزوژن را به عنوان مرحلهای جداگانه از فاز تلوژن میشناسند؛ اما در اکثر مواقع با یکدیگر همپوشانی دارند. در این مرحله، موهایی که به آخرین فاز رشد رسیدهاند، به طور طبیعی از پوست سر جدا شده و میریزند. البته در این مرحله فقط ساقه قدیمی مو از فولیکول جدا میشود؛ فولیکول آسیبی نمیبیند و برای یک چرخه مجدد رشد مو آماده میشود.
راههای افزایش رشد مو
اگر میخواهید در مدت زمانی کوتاه موهایی سالمتر و پرپشتتر داشته باشید که با سرعت بالایی رشد میکنند؛ باید بدانید که هیچ روش معجزهآسایی وجود ندارد و پیش از هر اقدامی باید علت اصلی کندی رشد مو بررسی شود. اگر از نظر ژنتیکی و شرایط پزشکی، در شرایط خوبی قرار داشته باشید، میتوانید با راههای رشد مو که در ادامه به آنها میپردازیم، نتایج شگفتآوری مشاهده کنید.
روغنتراپی برای رشد مو
روغن تراپی مو روشی برای رسیدن به موهایی سالمتر است که در آن با استفاده از برخی روغنهای طبیعی و مفید برای مو، ساقه مو و پوست سر را ماساژ میدهند. با روغن تراپی علاوه بر اینکه از خواص درمانی روغنها بهرهمند میشوید، موهای شما درخشانتر و شادابتر به نظر میرسد. استفاده از روغنهای مفید برای ماساژ دادن پوست سر و آغشته کردن موها به روغن، میتواند مو را نرم کرده و ریز مغذیهای لازم برای رشد مو را از طریق پوست سر به فولیکولها برساند.
برای روغن تراپی تقریبا میتوان از تمام روغنهای گیاهی که دارای خواص درمانی و تقویتی خاصی هستند استفاده کرد. البته برخی از آنها برای ماساژ پوست سر مفیدند و برخی دیگر فقط باید برای ساقه مو مورد استفاده قرار بگیرند. از مزایای روغن تراپی برای تقویت رشد مو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تامین رطوبت پوست سر و موها
- نرمی و درخشندگی موها
- کمک به برطرف کردن شورهی سر
- کاهش موخوره
- کاهش شکنندگی مو
- افزایش جریان خون در پوست سر در اثر ماساژ
- تامین مواد مغذی برای فولیکولها
- افزایش رشد مو
- افزایش ضخامت مو
- افزایش استحکام مو
از انواع روغنهای گیاهی و طبیعی که میتوانید برای روغن تراپی مورد استفاده قرار دهید میتوان به روغن نارگیل، روغن سیاهدانه، روغن اسطوخدوس، روغن نعناع فلفلی، روغن رزماری و … اشاره کرد.
ماسک حنا برای رشد مو
یکی از ماسکهای موثر خانگی برای افزایش رشد مو، ماسک حنا است. حنا به عنوان مادهای پرخاصیت به حفظ سلامت و رشد مو با روش طبیعی کمک میکند. حنا خاصیت خنککنندگی، ضدقارچی و ضدمیکروبی دارد. همچنین به دلیل داشتن خاصیت آنتیاکسیدانی استرس اکسیداتیو را مهار میکند و از اثرات منفی آن که شامل ریزش مو، شکنندگی و سفید شدن زودرس موها میشود، جلوگیری میکند. از طرفی ماسک حنا به نگهداری رطوبت در کوتیکولهای مو و پوست سر کمک میکند. به علاوه با متعادل کردن میزان چربی و PH کف سر، باعث استحکام و سلامت فولیکولهای مو میشود. سلامت فولیکولهای مو نیز باعث جلوگیری از ریزش و رشد مجدد مو میشود.
میتوانید حنا را هر بار به طور جداگانه با موادی مانند تخم مرغ، موز، قهوه، آب لیموترش، آلوئه ورا، روغن کرچک … مخلوط کرده و یک ماسک خانگی مقوی برای داشتن موهایی سالم و شاداب بسازید. دو مورد از ماسکهای ساده اما تاثیرگذار ماسک حنا، تخم مرغ ، کشک و ماسک حنا با قهوه هستند:
ماسک حنا، تخم مرغ و کشک
این نوع ماسک حنا موها را درخشان و شاداب میکند. وجود تخم مرغ و کشک در ماسک حنا باعث میشود موهای شما علاوه بر برخورداری از خواص حنا، از پروتئین سرشار تخم مرغ و کشک نیز بهرهمند شوند. این ماسک خاصیت پاککنندگی ملایم دارد و باعث از بین رفتن ناخالصیها و مواد زاید کف سر و فولیکولهای مو میشود.
برای تهیه این ماسک کافی است دو قاشق غذاخوری پودر حنا و یک قاشق غذاخوری کشک را با یک عدد تخممرغ کامل مخلوط کرده و مقداری آب به آن اضافه کنید. از ریشه تا نوک موها را به این مخلوط آغشته کنید و پس از ۴۵ دقیقه با اب ولرم بشویید.
ماسک حنا با قهوه
استفاده از حنا به تنهایی ممکن است به موهای شما رنگ نارنجی، قرمز بدهد. اما ماسک حنا و قهوه موهای شما را به رنگ قهوهای تیره درمیآورد. از طرفی کافئین موجود در قهوه باعث افزایش گردش خون در پوست سر و خون رسانی به فولیکولهای مو میشود و ریشه موها را تقویت میکند.
برای تهیه این ماسک و افزایش رشد مو در خانه به پنج قاشق غذاخوری حنا، یک قاشق غذاخوری قهوه فوری به همراه یک فنجان آب نیاز دارید. ابتدا باید آب و قهوه را باهم بجوشانید. پس از اینکه مخلوط برای چند دقیقه روی حرارت جوشید؛ آن را از روی حرارت برداشته و آرام آرام در کاسهای حاوی حنا اضافه کنید. سپس مواد را کاملا باهم مخلوط کنید تا خمیری یک دست ایجاد شود. پس از آن این خمیر را از ریشه تا نوک موهایتان بمالید. سه تا چهار ساعت صبر کنید و سپس موهایتان را با آب خنک یا ولرم آب بکشید. میتوانید پس از آب کشی از ماسک نرمکننده مو استفاده کنید.
ویتامینهای موثر بر رشد مو
یکی از مهمترین عوامل موثر بر رشد مو، ویتامینها و مواد معدنی ضروری هستند. داشتن یک سبک زندگی سالم و رژیم غذایی غنی از ویتامینها و مواد معدنی لازم برای رشد مو، میتواند موهایی شاداب، بلند و ضخیم برای شما به ارمغان بیاورد. برای دریافت تمامی ویتامینهای مورد نیاز برای تقویت رشد مو باید مواد غذایی مانند گوشت قرمز، مرغ و ماهی، حبوبات، سبزیجات برگدار، دانه غلات و… را در برنامه غذایی خود بگنجانید. از ویتامین های موثر بر رشد مو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بیوتین (ویتامین B7): یکی از ویتامینهای مهم برای مو محسوب میشود و از ریزش مو جلوگیری میکند. رشد مو با ویتامین B7 افزایش مییابد.
- ویتامین D: سلامت فولیکولهای مو را تضمین میکند و کمبود آن میتواند تحلیل رفتن ریشه مو را به دنبال داشته باشد.
- ویتامین E: رطوبت مو را حفظ کرده و به محافظت از موها در برابر آسیبهای محیطی کمک میکند.
- ویتامین C: ویتامین C به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی، از استرس اکسیداتیو و آسیبهای ناشی از آن جلوگیری میکند. همچنین از مو در برابر اثرات مضر اشعه ماوراء بنفش محافظت کرده و به موها استحکام میبخشد.
- امگا تری: این ماده با بهبود گردش خون در پوست سر، موجب تغذیه فولیکولهای مو شده و به رشد سریعتر موها کمک میکند. همچنین با حفظ چربی و رطوبت مو، موجب شادابی موهای آسیب دیده میشود.
قویترین دارو برای رشد مو
داروهای مؤثر گوناگونی برای درمان ریزش و افزایش رشد مو در دسترس است. بهترین دارو برای تقویت رشد مو، دارویی است که بر اساس علت بروز ریزش مو و توسط پزشک برای شما تجویز شود. بنابراین با تصور اینکه این داروها برای همه افراد مفید هستند، اقدام به مصرف آنها نکنید.
داروهای موضعی
برخی از داروها مانند محلولهای رویش مجدد مو برای استفاده موضعی عرضه میشوند. یکی از قویترین داروهای موضعی رویش مجدد مو، ماینوکسیدیل است. روگین یا ماینوکسیدیل یک محلول رویش مو است که باید تحت نظر پزشک و به صورت روزانه مورد استفاده قرار گیرد. به طور معمول مردان روزی دو بار و بانوان روزی یک بار باید از این محلول بر روی پوست سر استفاده کنند. البته ماینوکسیدیل در اشکال دیگر مانند فوم و شامپو مو نیز به بازار عرضه میشود.
رویش مجدد موها با ماینوکسیدیل نیاز به صبر و تدوام در استفاده دارد و مشاهده نتایج آن حداقل ۶ ماه زمان میبرد. حتی ممکن است در برخی از افراد بروز نتایج درمانی محلول بیش از ۶ ماه زمان ببرد.
داروهای خوراکی
رشد مو با داروهای خوراکی نیز امکان پذیر است. گاهی پزشکان برای درمان ریزش و رشد مجدد مو، به سراغ تجویز داروهای خوراکی میروند. دقت داشته باشید که اکثر داروهای ضد ریزش مو برای کنترل عوارض بعضی از بیماریها و فقط برای گروه خاصی تجویز میشوند، بنابراین هرگز نباید به طور خودسرانه برای درمان ریزش مو داروهای خوراکی مصرف کنید.
ابتدا باید علت ریزش مو توسط پزشک تشخیص داده شود و سپس با توجه به علت، پزشک داروی مناسب را تجویز میکند. ازجمله قرصهای درمان رشد کم مو و کمک به رشد مجدد میتوان به فیناستراید، دوتاستراید و اسپیرونولاکتون اشاره نمود.
موارد مصرف و محدودیتها
پزشک معمولا با توجه به آزمایش خون و شرایط پزشکی هر فرد، داروهای رشد مو را تجویز میکند. باید دقت داشته باشید که نمیتوان عوارض جانبی داروهای ضدریزش مو را انکار کرد که گاهی به قطع مصرف دارو نیز میانجامد. به عنوان مثال، مصرف قرص فیناستراید میتواند باعث بروز اختلال در عملکرد جنسی آقایان شود. همچنین ماینوکسیدیل نیز ممکن است باعث بروز درماتیت (حساسیت و التهاب پوست) در بعضی افراد شود و یا با قطع دارو فرد با ریزش مجدد مواجه شود.
رشد سریع مو با قرص ال دی
قرص ال دی یکی از انواع قرصهای ضد بارداری شناخته شده و متداول برای خانمها است که برای پیشگیری از باروری به طور روزانه توسط بسیاری از زنان مورد استفاده قرار میگیرد. این قرص با ایجاد تغییرات هورمونی مانع از تخمک گذاری و رها شدن تخمک از تخمدان میشود.
بسیاری از افراد معتقدند که مصرف قرص ال دی یکی از راههای رشد مو محسوب میشود و برای همه افراد موثر است؛ اما باید بدانید که این ادعا پایه علمی ندارد. مصرف قرص ال دی میتواند در برخی خانمها که به دلیل عدم تعادل هورمونها و افزایش هورمونهای مردانه، دچار ریزش مو شدهاند؛ موثر واقع شود و رشد موهای آنها را بهبود دهد. اما مصرف این قرص ممکن است در بعضی از افراد نیز باعث ریزش مو شود. بعضی خانمها ممکن است به هورمونهای موجود در قرص حساس باشند و یا از نظر ژنتیکی به ریزش موی مرتبط با هورمون دچار هستند. بنابراین مصرف قرص ال دی با تعادل بخشیدن به هورمونهای آندروژن در بدن خانمی که با اختلالات هورمونی مواجه است، میتواند باعث افزایش رشد مو شود؛ اما این امر برای همه یکسان نیست.
عوارض احتمالی قرص ال دی
مصرف قرص ال دی میتواند برخی عوارض جانبی را به همراه داشته باشد. از رایجترین عوارض این قرص میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش وزن
- افزایش رشد موهای زائد
- حالت تهوع
- درد یا ورم کردن پستانها
- تغییرات در خلق و خو
- جوش و آکنه
- سردرد
چنانچه با عوارضی مانند درد در قفسه سینه یا شکم، تاری دید، تورم در بدن یا سردرد شدید مواجه شدید، مصرف این دارو را بلافاصله قطع کرده و با پزشک مشورت کنید.
چرا نباید قرص ال دی را خودسرانه مصرف کرد؟
مصرف خودسرانه قرصهای ال دی میتواند عوارضی جدی به همراه داشته باشد. به علاوه این قرص فقط برای خانمهایی که دچار اختلالات هورمونی هستند و با تجویز پزشک قابل مصرف است. مصرف این قرص برای سایر افراد ممکن است باعث ریزش مو شود. بسته به شرایط هر فرد، عملکرد قرص ال دی متفاوت است. همچنین این قرص هرگز نباید توسط آقایان مصرف شود؛ زیرا میتواند باعث بههمخوردن تعادل هورمونی شده و سطح استروژن را در بدن مردان بالا ببرد. ناباروری، بزرگ شدن سینه، اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی، احساس خستگی و… از عوارض مصرف این قرص توسط آقایان است.
بهترین مولتی ویتامین برای رشد مو
به طور کلی مولتی ویتامینها، حاوی مهمترین ویتامینها و مواد معدنی برای سلامت بدن هستند. همچنین این مکملها به واسطه داشتن دوز بالایی از ویتامینها و ریز مغذیهایی مانند ویتامینهای گروه ب، زینک، آهن، ویتامین دی و… که در چرخه طبیعی رشد مو دخیل هستند؛ میتوانند باعث افزایش رشد مو شوند. برخی افراد بهترین ویتامین برای رشد مو را مصرف مولتی ویتامین مینرال میدانند. در ادامه به انواع ویتامینهای موثر در سلامت و رشد میپردازیم:
بیوتین
بیوتین را شاید بتوان شناخته شدهترین ویتامین برای سلامت مو دانست. ساختار موها از پروتئین کراتین تشکیل شده است و بیوتین در تولید کراتین نقش اساسی را ایفا میکند. کمبود این ویتامین در بدن میتواند باعث شکنندگی و ضعیف شدن موها شود. بیوتین در برخی مواد غذایی مانند آجیل، تخم مرغ و سبزیجات برگ سبز یافت میشود. مکملهای بیوتین با دوزهای بالا در داروخانهها موجود هستند و چنانچه توسط پزشک تجویز شوند، میتوانند به کنترل ریزش مو و داشتن موهایی سالم و پرپشت کمک کنند.
زینک
زینک نوعی ماده معدنی مهم برای ترمیم سلولها و تقویت و رشد موها محسوب میشود و به همین دلیل در اکثر مکملهای مو به کار رفته است. همچنین زینک به تنظیم چربی پوست سر کمک میکند و منجر به کاهش شوره سر میشود.
ویتامین D
یکی از انواع مکمل رشد مو که توسط پزشکان برای افرادی که با کمبود این ویتامین در بدن مواجه هستند، تجویز میشود؛ ویتامین D است. همچنین این ویتامین در اکثر مولتی ویتامینها وجود دارد و برای سلامت و رشد فولیکولهای مو کاملا ضروری است. این ویتامین فولیکولها را تحریک کرده و باعث تنظیم چرخه رشد مو میشود. تحقیقات متعددی نشان میدهند که سطح پایین ویتامین D با افزایش ریزش مو نسبت مستقیم دارد.
آهن (در صورت کمبود)
آهن یکی از مواد معدنی ضروری برای تولید هموگلوبین است. هموگلوبین، همان پروتئینی است که در خون، اکسیژن را به سلولهای سراسر بدن از جمله فولیکولهای مو انتقال میدهد. چنانچه بدن فردی دچار کمبود آهن باشد، اکسیژن رسانی به فولیکولهای مو به خوبی انجام نمیشود؛ در نتیجه موها تضعیف شده و پیش از موعد، وارد فاز استراحت میشوند. این امر در نهایت به ریزش مو منجر میشود. این مشکل بیشتر در خانمها به دلیل سیکل قاعدگی و خونریزی ماهانه دیده میشود و در زنان شایعتر است. مولتی ویتامینهای مینرال حاوی آهن هستند. همچنین در صورتی که بدن فرد دچار کمبود آهن باشد، پزشک ممکن است برای او مکمل آهن تجویز کند. مصرف آهن همراه با ویتامین C میتواند موجب جذب بهتر این ماده معدنی توسط بدن شود.
ویتامینهای گروه B
یکی از مهمترین ویتامینهایی که در جلوگیری از ریزش مو و رشد مجدد مو نقش دارند، ویتامینهای گروه B هستند. این ویتامینها شامل ۸ نوع ویتامین B میشوند که نقش مهمی در تبدیل مواد غذایی به انرژی ایفا میکنند. این امر باعث شده ویتامینهای گروه B در تمامی فرآیندهای بدن شامل متابولیسم طبیعی بدن، سلامت سیستم عصبی، تقویت اندامها و ماهیچهها و در نهایت سلامت پوست و مو نقش موثری داشته باشند. پوست سر برای ترمیم و بازسازی به این ویتامین نیاز دارد. سلامت پوست سر میتواند به داشتن موهایی سالم و شاداب کمک کند. همچنین این ویتامینها با ایجاد اثرات آنتی اکسیدانی و با خنثی سازی اثرات مخرب رادیکالهای آزاد، باعث تقویت رشد مو میشوند. در این میان بیوتین (B7) و اسید فولیک (B9) از اثرگذارترین ویتامینهای گروه B هستند که در اکثر مکملهای مخصوص مو به کار میروند. به علاوه مکملهای ب کمپلکس (B complex) نیز هر ۸ ویتامین گروه B را در ترکیبات خود داشته و میتوانند در جلوگیری از ریزش مو و تقویت موها موثر باشند. به طور کلی خواص گسترده این گروه ویتامین باعث شده در انواع مکمل آقایان و بانوان نیز یافت شوند.
رشد سریع مو در یک هفته با وازلین
شاید راجع به ادعای رشد سریع مو با وازلین شنیده باشید. اما اینکه این ادعا تا چه حد اساس علمی دارد؛ موضوعی است که باید در نظر بگیرید. از نظر علمی هیچ مدرکی برای این ادعا که وازلین باعث تقویت رشد مو در مدت زمان کوتاه میشود، وجود ندارد. وازلین با جلوگیری از خشکی و شکنندگی موها، مانع از ایجاد موخوره میشود و موهایی سالمتر به شما میبخشد.
مزایا
از مزایای وازلین برای مو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پیشگیری از ایجاد موخوره: برای این منظور کافی است مقداری وازلین را به انتهای ساقه موها بمالید تا از ایجاد موخوره و دوشاخه شدن آنها جلوگیری شود.
- حفظ رطوبت موها: اگر موهای شما خشک و شکننده شده است؛ با آغشته کردن تارهای مو به وازلین میتوانید به حفظ رطوبت آنها کمک کنید.
- حالت دهندگی طبیعی: وازلین میتواند موها را نرم و خوش حالت کند.
- درمان خشکی پوست سر: اگر احساس میکنید که پوست سرتان دچار خشکی و پوسته پوسته شده، میتوانید با کمی وازلین پوست سر را ماساژ دهید.
محدودیتها
در هنگام استفاده از وازلین، باید دقت داشته باشید که ممکن است خطراتی به همراه داشته باشد. استفاده زیاد از این ماده میتواند پوست سر را به شدت چرب کند. این حالت به ویژه برای افرادی که پوست چربی دارند، میتواند باعث مسدود شدن منافذ و ایجاد جوش شود. چرب شدن پوست سر میتواند بستری برای رشد باکتریها ایجاد کند یا حتی باعث مسدود شدن فولیکولهای مو شود.
بیشتر بخوانید : تاثیر وازلین بر صافی مو
معجزه آب پیاز قرمز برای رشد مو
رشد مو با روش طبیعی از جمله استفاده از آب پیاز، یکی از روشهای رایج و موثر خانگی محسوب میشود.
مکانیسم احتمالی
آب پیاز با داشتن گوگرد فراوان میتواند موها را به خوبی تغذیه کند. گوگرد موجود در آب پیاز با تغذیه فولیکولهای مو، زمینه رشد مجدد مو را فراهم میکند. گوگرد در ساختن اسیدهای آمینه که جزو اجزای اصلی کراتین (پروتئین اصلی سازنده مو) هستند، نقش دارد. هنگامی که آب پیاز به ریشه موها و پوست سر زده میشود، با فراهم آوردن گوگرد مورد نیاز برای رشد مو، به پرپشت شدن و ضخیم شدن موها کمک میکند. همچنین گوگرد موجود در پیاز به ساختن کلاژن نیز کمک میکند. افزایش کلاژن نیز موجب تولید سلولهای سالم و افزایش رشد مو میشود.
شواهد علمی
مطابق تحقیقات علمی انجام شده، آب پیاز از روشهای گوناگون به کاهش ریزش مو و افزایش رشد مو کمک میکند. پیاز سرشار از گوگرد است؛ گوگرد مادهای مهم برای تولید اسید آمینه محسوب میشود. اسید آمینهها نیز جزو اجزای تشکیل دهنده پروتئینها هستند. از طرفی کراتین که یکی از پروتئینهای اصلی مو به شمار میرود، برای داشتن موهایی سالم و شاداب، ضروری است. به علاوه گوگرد موجود در آب پیاز، در تولید کلاژن نقش موثری دارد. کلاژن نیز برای تولید سلولهای پوست سر و رشد مو اهمیت دارد.
همچنین مطالعات نشان میدهد که آب پیاز گردش خون موضعی را در پوست سر تقویت میکند. با افزایش گردش خون، خونرسانی به فولیکولهای مو افزایش پیدا میکند و این امر نیز به نوبه خود به رشد سریع مو کمک میکند.
مطابق مطالعهای که در سال ۲۰۰۲ با هدف چگونگی مکانیسم اثرگذاری آب پیاز در رشد مو انجام شد؛ مشخص شد که میتوان از آب پیاز برای تقویت موها استفاده کرد و اثرگذاری آن واقعی است. همچنین میزان تاثیرگذاری آب پیاز بر رشد مو، در مردان نسبت به زنان بیشتر است. با این همه، هنوز به تحقیقات بیشتری در مورد چگونگی مکانیسم اثرگذاری آب پیاز و فواید آن برای رشد مو نیاز است.
نحوه استفاده
برای استفاده از آب پیاز و رشد مجدد مو کافی است دو قاشق چای خوری آبلیمو را با آب یک عدد پیاز متوسط ترکیب کنید. سپس محلول را به پوست سر و ریشه موها بمالید و ماساژ دهید. اجازه دهید محلول آب پیاز و آبلیمو به مدت ۳۰ دقیقه بر روی پوست سر باقی مانده و پس از آن با استفاده از یک شامپوی ملایم و آب ولرم موهایتان را بشویید تا بوی پیاز نیز رفع شود.
همچنین میتوانید از یک پد پنبهای استفاده کنید و با آغشته کردن پنبه به آب پیاز، آن را روی پوست سر خود مالیده و به خوبی و با ملایمت ماساژ دهید. پس از ۱۵ دقیقه مکث، موهای خود را با شامپوی ملایم بشویید. علاوه بر موارد فوق میتوانید عصاره پیاز را به شامپوی خود اضافه کرده و به این شکل از آن استفاده کنید.
نکات احتیاطی
طبق تحقیقات انجام شده، استفاده از آب پیاز در اکثر موارد خطری ندارد. اما برای افرادی که نسبت به پیاز حساسیت و آلرژی دارند، استفاده از آب پیاز برای رشد مو ایده خوبی نیست. حتی ممکن است بعضی افرادی که به پیاز حساسیت ندارند نیز در هنگام استفاده از این ترکیب دچار تحریک پوست سر و علائمی مانند سوزش، قرمزی و خارش پوست شوند. بنابراین اگر پوست حساسی دارید، استفاده از آب پیاز به مدت طولانی توصیه نمیشود زیرا ممکن است پوست سر را تحریک کند. همچنین ممکن است در اثر مصرف برخی داروها، حساسیت مو و پوست به پیاز افزایش یابد.
چه روغنی برای رشد مو خوب است؟
از گذشته تا کنون در فرهنگهای مختلف، افراد از روغنهای طبیعی مانند یک اکسیر جادویی برای رشد و سلامت موهای خود استفاده میکردند. برخی روغنهای طبیعی با تامین ویتامینها و ریزمغذیهای مورد نیاز برای سلامت مو، به درمان رشد مو کمک میکنند. از این روغنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
روغن نارگیل
روغن نارگیل بیشتر برای حفاظت از ساقه مو و ترمیم آن مورد استفاده قرار میگیرد. ساختار مولکولی و اسید لوریک (Lauric Acid) فراوان موجود در روغن نارگیب به عمق ساقه مو نفوذ میکند و موجب استحکام ساقه مو میشود. روغن نارگیل مانع از این میشود که پروتئین مو در حین شستشو و شانه کشیدن موها، از دست برود. این امر باعث میشود شکنندگی و موخوره تا حد زیادی کاهش پیدا کند و در نتیجه موهایی قویتر، بلندتر و پرپشتتر داشته باشید.
برای استفاده از روغن نارگیل ۳۰ دقیقه پیش از حمام، ساقه موها را به طور کامل به این روغن آغشته کنید تا مانند یک لایه محافظ ساقه مو را بپوشاند و تغذیه کند.
روغن بادام تلخ
روغن بادام تلخ یک روغن پرکاربرد و کلاسیک برای رشد مو محسوب میشود. این روغن مفید، سرشار از ویتامین E، ویتامین A، ویتامین D و منیزیم است. همه این مواد مغذی برای تغذیه فولیکول مو و داشتن موهایی سالم ضروری هستند.
علاوه بر فواید روغن بادام برای ریشه مو، شکافهای میکروسکوپی موجود در ساقه مو را پر کرده و سطح آن را درخشان، صاف و نرم میکند. این امر مانع از ایجاد موخوره شده و موهایی شاداب و سالم به شما میبخشد.
روغن رزماری
یکی از روغنهای معروف برای رشد مو که در سالهای اخیر بسیار محبوب شده، روغن رزماری است. یک مطالعه بالینی انجام شده در سال ۲۰۱۵ مشخص کرد، افرادی که به مدت ۶ ماه از روغن رزماری استفاده کردند، اثری مشابه با ماینوکسیدیل را تجربه کرده و ریزش موی آندروژنیک (ارثی) آنها ۲٪ کاهش داشته است.
روغن رزماری با داشتن اسید کارنوزیک (Carnosic Acid) موجب بهبود گردش خون مویرگی در پوست سر میشود. گردش خون اکسیژن مورد نیاز فولیکولهای مو را تامین میکند و از این راه باعث ترمیم بافت عصبی شده و رشد مو را تحریک میکند.
از آنجایی که روغن رزماری را نباید مستقیماً روی پوست استفاده کرد؛ ابتدا باید آن را با یک روغن حامل (مانند نارگیل یا جوجوبا) رقیق کنید، سپس روی پوست سر مورد استفاده قرار دهید.
روغن کرچک
روغن کرچک یکی از بهترین روغنها برای رشد مجدد مو محسوب میشود. ترکیبات نادر و مهم آن مانند اسید ریسینولئیک (Ricinoleic Acid)، دارای خواص ضد التهابی و ضد میکروبی بسیار قوی است که به پاکسازی پوست سر کمک کرده و زمینه مناسبی برای رشد مو فراهم میکند.
از طرفی اسید ریسینولئیک پروستاگلاندین D2 (که ارتباط مستقیمی با ریزش مو دارد) خنثی کرده و با افزایش گردش خون در پوست سر، باعث بیداری فولیکولهای خفته میشود.
برای اعمال روغن کرچک بر روی پوست سر، ابتدا این روغن بسیار غلیظ و چسبناک را با یک روغن حامل سبکتر (مانند جوجوبا یا بادام) رقیق کنید؛ سپس بر روی پوست سر ماساژ دهید. پس از ۱ ساعت مکث، موها را با شامپو و آب ولرم بشویید.
رشد سریع مو با آب برنج
یکی دیگر از روشهای رشد مو در خانه، استفاده از آب برنج است. آب برنج سرشار از ویتامینهای گروه ب و سایر ویتامینها، مواد معدنی ضروری مثل منیزیم و اینوزیتول است که همگی این مواد در رشد و بهبود سلامت موها نقش کلیدی دارند. آب برنج باعث تقویت ریشه و ساقه مو شده و به طور محسوس ضخامت موها را افزایش میدهد. تحقیقات فراوانی نشان میدهند که آب برنج دارای پروتئینهایی است که موجب تقویت ریشه مو میشود و شادابی و درخشش طبیعی موها را افزایش میدهد.
فواید احتمالی
از فواید آب برنج برای رشد مو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آب برنج باعث کاهش ریزش مو میشود و سرعت رشد آن را افزایش میدهد.
- میتوان از آب برنج برای شستشوی موها و به عنوان یک نرم کننده مو طبیعی استفاده کرد.
- آب برنج حاوی کربوهیدراتی به نام اینوزیتول است که آسیبهای وارده به مو مانند خشکی، شکنندگی و … را ترمیم میکند.
- با داشتن آمینواسیدها موها را درخشان و ابریشمی کرده و ریشه موها را تقویت میکند. همچنین شوره مو و موخوره را ازبین میبرد.
روش استفاده
آب برنج را میتوان با روشهای مختلف بر روی پوست سر و ساقه مو استفاده کرد. یکی از این روشها استفاده مستقیم پس از حمام کردن است. کافی است کمی آب برنج را بر روی پوست سر و ساقه مو ماساژ دهید و پس از ۱۰ تا ۲۰ دقیقه، با آب ولرم آبکشی کنید.
علاوه بر این، میتوانید آب برنج را به صورت ماسک مو استفاده کنید. برای این کار کافی است با کمی روغن نارگیل ترکیب کنید و بر روی موهای خشک یا آسیب دیده بمالید تا موهایتان احیا شود. همچنین میتوانید مقداری آب برنج را به صورت اسپری در بطری مخصوص اسپری بریزید و هر روز بر روی کف سر و موی تمیز اسپری کنید تا مواد مغذی به صورت یکنواخت به کف سر و موها برسد.
میزان اثربخشی
مطالعات دانشگاهی و تحقیقات انجام شده در مورد میزان اثر بخشی آب برنج بر روی ریزش مو و تقویت ریشه مو، نشان میدهند که استفاده منظم از آب برنج باعث کاهش ریزش، افزایش ضخامت مو و کاهش وز موها میشود و حتی میتواند در طولانی مدت به پرپشت شدن موها کمک کند.
گزارشهای تجربی افراد هم نشان میدهد که استفاده مرتب و صحیح از آب برنج برای مو، راهی مفید برای بهبود موهای آسیب دیده و کمک به افزایش رشد مو است.
ماساژور سر برای رشد مو
استفاده از ماساژور سر یکی از روشهای موثر برای افزایش رشد مو و شادابی و سلامت موها محسوب میشود. ماساژورها در انواع دستی، برقی، سرسیلیکونی، مغناطیسی و… به بازار ارائه میشوند. این دستگاهها با ماساژ دادن سر، گردش خون را در پوست سر افزایش میدهند. هنگامی که گردش خون در پوست سر بهبود یابد، اکسیژن و همچنین مواد مغذی به فولیکولهای مو رسیده و باعث تقویت ریشه و افزایش رشد مو میشود. همچنین با افزایش یافتن جریان خون و بهبود وضعیت فولیکولها، وقتی موهای خود را شانه میزنید، تعداد موی کمتری در شانه مشاهده خواهید کرد که نشان دهنده ریزش موی کمتر است. به علاوه موهای جدید ضخیمتر و مقاومتر رشد میکنند.
نحوه استفاده
بهترین روش استفاده از ماساژور سر برای رشد مو این است که در کنار ماساژ دادن پوست سر با دستگاه، از روغنهای تقویت کننده طبیعی یا برخی شامپوها و محلولهای درمانی هم استفاده کنید، تا علاوه بر پخش یکنواخت،جذب آن توسط فولیکول مو نیز بیشتر شود. تا سلامت مو و رشد مو را در کنار هم داشته باشید. بنابراین میتوانید اول روغن یا محلول مورد نظر خود را به ریشه موها زده و سپس از ماساژور استفاده کنید.
شامپو برای رشد مو
شامپوهای فرموله شده برای رشد مو یکی از مهمترین محصولات مراقبت از مو محسوب میشوند که برای بهبود سلامت موها و تقویت فولیکولها طراحی شدهاند. این نوع شامپوها علاوه بر اینکه پوست سر را از آلودگیها و چربیهای اضافی پاک میکنند، میتوانند یک بستر مناسب برای رشد طبیعی مو ایجاد کنند. ترکیبات به کار رفته در این شامپوها معمولا کافئین، ویتامینهای گروه B، بیوتین، برخی مواد معدنی و عصارههای گیاهی هستند که با افزایش گردش خون در پوست سر، موجب خون رسانی به فولیکولها شده و به رشد موهایی سالم کمک میکنند. دقت داشته باشید که شامپو را باید متناسب با نوع مو و پوست سر خود، انتخاب کنید. استفاده از محصول نامناسب میتواند موجب خشکی پوست، ترشح چربی بیش از حد یا تحریک و قرمزی پوست سر شود.
به یاد داشته باشید هیچگونه ادعای علمی مبنی بر این که تا چه حد خواص تبلیغی شامپوهای رشد مو درست هستند، وجود ندارد. نقش اصلی شامپو تمیز کردن آلودگیهای پوست سر و ساقه موهاست و مقدار مواد مغذی که از طریق شامپو جذب میشود، ناچیز است. بنابراین باید انتظار واقع بینانه از شامپوهای رشد مو داشت.
محبوبترینهای شامپو مو
ماسک مو خانگی برای رشد سریع مو
استفاده از ماسکهای خانگی مغذی برای تقویت و رشد مو، یکی از موثرترین روشهای طبیعی رشد مو در خانه محسوب میشود. ماسکهای خانگی غنی از ویتامینها، پروتئینها و مواد معدنی مورد نیاز تقویت مو هستند. این امر باعث رشد بهتر، استحکام بیشتر و ظاهر سالمتر موها خواهد شد. از انواع ماسکهای خانگی برای رشد مو میتوان به ماسکهای زیر اشاره کرد:
ماسک مو روغن نارگیل و دارچین
با ترکیب ۱ قاشق چایخوری روغن نارگیل و ۱ قاشق چایخوری دارچین میتوانید یکی از بهترین ماسکهای رشد مو را تهیه کنید. دارچین موجب تحریک گردش خون در پوست سر شده و روغن نارگیل موجب ترمیم و تغذیه موها میشود. پس از اینکه کف سر و موها را به مواد آغشته کردید، ۳۰ تا ۴۵ دقیقه صبر کنید، سپس با آب ولرم بشویید.
ماسک تخم مرغ
ماسک تخم مرغ غنی از پروتئینها و ویتامینهای ضروری برای رشد مو است و اگر به صورت مداوم از آن استفاده کنید، میتواند منجر به تقویت و افزایش رشد مو شود. برای تهیه این ماسک به تخم مرغ، روغن نارگیل، آب لیمو و ماست نیاز دارید. پس از مخلوط کردن این مواد باهم، ماسک ایجاد شده را به ریشه و ساقه موها زده و ۱۵ تا ۲۰ دقیقه مکث کنید. سپس موها را شسته و با آب ولرم آب کشی کنید.
ماسک آووکادو
ماسک آووکادو سرشار از اسیدهای چرب، آنتیاکسیدانها و مواد معدنی برای رشد و تقویت موهاست. با استفاده از این ماسک میتوان علاوه بر تقویت فولیکولهای مو و افزایش رشد موها، از ایجاد موخوره پیشگیری کرده و درخشندگی مو را افزایش داد. برای تهیه این ماسک پس از جدا کردن آووکادو از پوست آن، یک فنجان ماست، یک قاشق غذاخوری زیتون و یک قاشق غذاخوری عسل را به آن اضافه کرده تا خمیر یکدستی ایجاد شود.
مزایای ماسک مو خانگی برای رشد مو
از مزایای انواع ماسکهای خانگی رشد مو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- وجود ترکیبات مغذی و احیا کننده در ماسکهای خانگی موجب تغذیه عمقی مو شده و به رشد سالم موها کمک میکند.
- ماسک موهای مغذی با تقویت ساقه مو و افزایش ضخامت آن، مانع از شکنندگی و ایجاد موخوره میشوند.
- وجود ترکیبات ضد قارچ و ضد التهاب در ماسک موی خانگی، ضمن تسکین پوست سر مانع از التهاب، شوره و خارش پوست شده و ریزش ناشی از مشکلات قارچی را کنترل میکنند.
- ماسکهایی که دارای ترکیبات لایه بردار هستند، موجب پاکسازی و لایه برداری عمقی کف سر شده و شرایط بهتری را برای رشد مو ایجاد میکنند.
- ماسکهایی که دارای خاصیت مهارکنندگی DHT هستند با مهار اثرات هورمونی (DHT Blocker) از ریزش مو جلوگیری کرده و موجب تقویت موها میشوند.
دفعات استفاده
شما میتوانید از ماسکهای خانگی یک تا دو بار در هفته استفاده کنید. استفاده بیش از حد از این ماسکها به هیچ عنوان پیشنهاد نمیشود. به یاد داشته باشید استفاده مستمر و منظم از ماسک مو برای رشد سریع، راز داشتن موهایی سالم و قوی محسوب میشود.
محبوبترینهای ماسک مو
محلول رشد مو
استفاده از محلول رشد مو در کنار سایر روشها مانند ماسک مو و انواع شامپو، یکی از بهترین روشها برای تقویت فولیکولهای مو شناخته میشود. البته استفاده از این محلولها فقط وقتی مفید است که ابتدا علت اصلی ریزش مو و مشکلات رشد مو را بشناسید و سپس طبق نظر پزشک از این محلولها استفاده کنید.
استفاده از محلول مو موجب تحریک گردش جریان خون در پوست سر میشود و متابولیسم مو را تحریک میکند. همچنین با تقویت سلامت پوست سر، محیط مناسبی را برای رویش مجدد موها فراهم میکند. بهترین محلول رشد مو باید حاوی ترکیبات موثری مانند کافئین، عصارههای گیاهی، ویتامینهای گروه ب و … باشد. همچنین بافت سبک و بدون چسبندگی داشته باشد و از مواد حساسیتزا درون آن استفاده نشده باشد. دقت داشته باشید که اکثر محلولهای رشد مو پس از چندین ماه و در اثر استفاده مداوم و مستمر تاثیر خود را نشان میدهند و نمیتوان انتظار معجزه در کوتاه مدت داشت.
تاثیر آمپول بیوتین بر رشد مو
یکی از ویتامینهای موثر و مهم در رشد مو که به تقویت موها کمک کرده و از ریزش مو جلوگیری میکند، بیوتین است. این ویتامین، نقش مهمی در تولید پروتئینی به نام کراتین ایفا میکند. کراتین پروتئینی است که وجود آن برای داشتن موهایی سالم ضرورت دارد. آمپول بیوتین باعث بهبود استحکام و انعطاف پذیری موها شده و احتمال آسیب دیدگی، شکستگی و نازک شدن موها را کاهش میدهد؛ همچنین سلامت پوست سر را افزایش داده و خشکی پوست سر را برطرف میکند.
موارد مصرف
مصرف آمپول بیوتین توسط پزشک برای موارد زیر توصیه میشود:
- ریزش مو ناشی از کمبود ویتامینهای بیوتین یا بپانتن
- نازک شدن و شکننده شدن موها و ناخنها
- بهبود وضعیت موها در افرادی که کاشت مو یا ابرو انجام دادهاند
- کمک به رفع خشکی پوست سر
- بانوانی که پس از زایمان یا در دوران شیردهی دچار ریزش مو شدهاند.
- افرادی که دوره پرتو درمانی یا شیمی درمانی را طی کردهاند.
میزان اثربخشی
تحقیقات نشان میدهد در افرادی که دچار کمبود ویتامین B7 بودهاند، تزریق آمپول بیوتین باعث رسیدن به نتایج خوبی مانند تقویت مو، کاهش ریزش و بهبود سلامت موها شده است. همچنین بنا بر نتایج برخی از مطالعات، مکمل بیوتین در مواردی مانند ریزش موی مرتبط با آلوپسی نیز موثر عمل میکند. در نهایت آمپول بیوتین با داشتن ویتامین B7 باعث بهبود کیفیت و ظاهر کلی مو میشود و موهایی ضخیمتر، درخشانتر و سالمتر را برای شما به ارمغان میآورد. باید دقت داشته باشید که این روش فقط هنگامی مؤثر واقع میشود که علت اصلی مشکلات ایجاد شده برای مو کمبود ویتامین باشد. بنابراین قبل از مصرف این آمپول، باید با پزشک متخصص پوست و مو مشورت کنید.
بیشتر بخوانید : ویتامین های مناسب برای رشد موی سر
محدودیتها
آمپول بیوتین در دوران بارداری و شیردهی باید حتما تحت نظر پزشک و کاملا با احتیاط تزریق شود. چنانچه در این شرایط حساس هستید، هیچگونه دارویی از جمله آمپول بیوتین را بدون مشورت با پزشک متخصص استفاده نکنید.
همچنین این آمپول با داروهای زیر تداخل دارویی ایجاد میکند و مصرف آن همراه با داروهای زیر توصیه نمیشود:
- فنوباربیتال
- کاربامازپین (کارباترول)
- فنی توئین (دیلانتین)
- پریمیدون (میزولین)
قبل از مصرف حتما راجع به تداخلات دارویی این آمپولها اطمینان پیدا کنید و از داروخانه یا پزشک متخصص درباره این موضوع سوال کنید.
کدام روش برای رشد مو موثرتر است؟
در جدول زیر به مقایسه انوع روشهای موثر بر روی رشد مو میپردازیم. دقت داشته باشید که اثربخشی هر روش به علت اصلی مشکل، وضعیت سلامت فرد و تداوم استفاده بستگی دارد. بنابراین قبل از استفاده از هر روشی باید با پزشک مشورت کرده و از دلیل اصلی ریزش موی خود، اطلاع پیدا کنید؛ زیرا بهترین راهکار رشد مو نیز در صورتی که برای شرایط شما ایدهآل نباشد و یا در اجرای آن استمرار نداشته باشید، نمیتواند موثر واقع شود.
| روش | میزان اثربخشی | سرعت نتیجه | مناسب برای |
| تغذیه | ⭐⭐⭐⭐⭐ | متوسط | همه |
| روغن تراپی | ⭐⭐⭐ | متوسط | خشکی مو |
| ویتامین | ⭐⭐⭐⭐ | متوسط | افراد دارای کمبود |
| دارو | ⭐⭐⭐⭐ | سریعتر | با نظر پزشک |
| ماساژ پوست سر | ⭐⭐⭐ | تدریجی | اکثر افراد |
| ماسک خانگی | ⭐⭐ | تدریجی | مراقبت مکمل |
روشهای مراقبت از مو برای حفظ رشد سالم
مراقبت از موها برای سلامت و حفظ رشد آنها ممکن است به نظر کار دشواری به نظر برسد. اما این موضوع با رعایت برخی موارد که در ادامه به آنها میپردازیم، ممکن است. شما میتوانید با خواب کافی، رژیم غذایی مناسب، کاهش استرس، کوتاه کردن منظم مو، شستشوی صحیح و… موهایی درخشان و سالم داشته باشید.
- خواب کافی
نقش خواب کافی در محافظت از سلامت مو و رشد آن بسیار اهمیت دارد. خواب کافی میتواند موجب افزایش رطوبت پوست سر، افزایش خون رسانی و تغذیه فولیکولها شده و استحکام موها و سلامت آنها را افزایش دهد. طبق تحقیقات انجام داده شده هشت ساعت خواب مفید به ویژه از ساعت ۱۰ شب الی پنج صبح، میتواند باعث تولید و افزایش هورمونهای زیر شده و از این طریق بر رشد مو تاثیر مثبت بگذارد:
هورمون سوماتوتروپین
هورمون سوماتوتروپین توسط غده هیپوفیز به صورت طبیعی تولید میشود و متابولیسم سلولها را افزایش میدهد. همچنین با افزایش جریان خون در پوست سر ریشههای مو را تقویت و رشد مو را سریعتر میکند.
ملاتونین
ملاتونین یکی از هورمونهای موثر در رشد مو است که توسط غده پینه آل و هنگام خواب مفید تولید و ترشح میشود. این هورمون باعث بهبود جریان خون در ریشههای مو شده و ضخامت تارهای مو را افزایش میدهد. ملاتونین باعث شادابی و رشد مجدد مو میشود.
- رژیم غذایی مناسب
یکی از موثرترین و سادهترین روشها که به شما کمک میکند موهایی سالم و شاداب داشته باشید، داشتن یک رژیم غذایی مناسب است. سعی کنید مواد غذایی زیر را در تغذیه خود بگنجانید:
- ماهی
اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی میتوانند بر روی سلامت، حفظ درخشش و رشد موها تاثیر بگذارند. به همین دلیل باید مصرف ماهیهایی مانند سالمون یا ماهیهای چرب دیگر را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
- اسفناج
اسفناج و سایر سبزیجات برگ سبز سرشار از آهن و بعضی ویتامینها مانند ویتامین A، C و پروتئین هستند و به تغذیه فولیکولهای مو کمک میکنند.
- تخممرغ و لبنیات
تخم مرغ و لبنیات با داشتن مواد مغذی مانند ویتامین B12، پروتئین، روی و آهن به حفظ سلامت مو کمک میکنند. کمبود پروتئین میتواند باعث مشکلاتی مانند خشکی و ضعیف شدن موها شده و به ریزش مو منجر شود.
- گردو
گردو با داشتن بیوتین و سایر ویتامینهای موثر در رشد مو مانند ویتامینB1 ، B6 و B9 و ویتامین E مواد مورد نیاز برای تقویت فولیکولهای مو را فراهم میکند. همچنین این ماده غذایی سرشار از پروتئین و منیزیوم است و مصرف آن موهایی زیبا و سالم برای شما به ارمغان میآورد.
- ویتامین C
ویتامین C موجب جذب بهتر آهن در بدن میشود. همچنین به تولید کلاژن که یکی از پروتئینهای اصلی مو است، کمک میکند. از جمله منابع ویتامین سی که باید در رژیم عذایی خود بگنجانید میتوان به گوجه فرنگی، پرتقال، توت فرنگی، سیبزمینی، کلم بروکلی، بلوبری و … اشاره کرد.
- بیوتین
با خوردن برخی مواد غذایی مانند سفیده تخم مرغ، جگر، گردو، آرد سویا و غلات میتوانید بیوتین بدن خود را تامین کنید. بیوتین موجب حفظ سلامت موهای شما شده و به رشد آن کمک میکند.
- کاهش استرس
استرس یکی از عواملی است که میتواند باعث کاهش کیفیت و ریزش تارهای مو شود. همچنین در رشد مو اختلال ایجاد کرده و موهای از دست داده شده کمتر با موهای جدید جایگزین میشوند. اگر میزان هورمونهای کورتیزول و آدرنالین بالا برود، چرخه طبیعی رشد مو دچار اختلال میشود. این هورمونها باعث میشوند جریان خون به سمت فولیکولهای مو کم شده و پیام رشد، انتقال پیدا نکند. در نهایت، تعداد زیادی از تارهای مو از فاز رشد (آناژن) به فاز استراحت رفته و سپس میریزند. از طرفی استرس، التهاب و استرس اکسیداتیو را افزایش میدهد و باعث ریزش مو میشود.
استرس به ویژه اگر مدت طولانی ادامه پیدا کند، میتواند ریزش موی ادامهدار و کاهش حجم موها در اثر اختلال در چرخه رشد مو شود. بنابراین داشتن ذهنی آرام و کاهش قابل توجه استرس میتواند باعث افزایش سلامت و رشد مو شود.
- کوتاه کردن منظم نوک مو
کوتاه کردن منظم و مداوم نوک مو باعث استحکام و جلوگیری از ایجاد موخوره در تارهای مو میشود. اگر تارهای مو کمتر دچار شکستگی شوند و سالم بمانند، رشد آنها نیز محسوستر خواهد بود. کوتاه کردن منظم موها باعث رفع انتهای آسیب دیده و مرده موها شده و در نتیجه موها پرپشتتر به نظر میرسند.
- محافظت در برابر حرارت
محافظت از موها در برابر حرارت، باعث حفظ سلامت ساقه مو شده و از تبخیر رطوبت مو در اثر گرما جلوگیری میکند. در نتیجه موها شکننده و وز نشده و آسیب نمیبینند. استفاده از محافظهای حرارتی مو، قبل از سشوار کشیدن و یا استفاده از دستگاههای حرارتی مانند اتو مو، اثرات مخرب حرارت بر روی ساختار مو را کاهش داده و از آسیب دیدن موها جلوگیری میکند. این امر موجب میشود موهایی سالمتر، درخشانتر و خوش حالت تر داشته باشید.
- شستشوی صحیح
یکی از مهمترین مراحل مراقبت از مو برای حفظ رشد سالم، شستشوی صحیح موهاست. به طورکلی پاک کردن کف سر و موها از آلودگیها با استفاده از شامپوهای مناسب، میتواند به رشد سالم مو کمک کند و موهایی لطیف و درخشان برای شما به ارمغان آورد. در هنگام شستن موها، با نوک انگشتان و به صورت دایرهای تمام قسمتهای پوست سر را بشویید. دقت کنید که نباید با خشونت موها را بشویید و آنها را چنگ بزنید. چنگ زدن مو باعث میشود موها به هم سابیده شده و در هم گره بخورند؛ در نتیجه به موها آسیب وارد میشود و حتی ممکن است باعث ریزش مو شود. پس از اینکه شستشوی مو تمام شد، برای آبکشی موها از آب ولرم استفاده کنید.
باورهای اشتباه درباره رشد مو
در مورد راهکارهای افزایش رشد مو، برخی باورهای اشتباه در بین مردم رایج شده است. در ادامه به چند مورد از این باورهای اشتباه می پردازیم:
رشد مو ۱۰ سانتیمتر در ماه
این باور اشتباه است. از نظر علمی به طور میانگین، مو در طول یک ماه فقط حدود ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر رشد میکند. البته این میزان میتواند با توجه به عواملی مانند ژنتیک فرد، عوامل محیطی و… کمی کمتر یا بیشتر باشد. پارامترهایی مثل جنسیت، تغذیه، سن و سبک زندگی میتوانند باعث تغییر این مقدار شوند. به عنوان مثال، هرچه فرد تغذیه سالمتر و استرس کمتری داشته باشد، سرعت رشد موهای او بیشتر از مقدار میانگین خواهد بود.
رشد سریع مو در یک هفته
میزان رشد مو در یک هفته معمولا در حدود ۲ تا ۳ میلیمتر است. این میزان ممکن است بسته به سن، جنسیت، ژنتیک، تغذیه و… در هر فرد اندکی متفاوت باشد؛ اما رشد سریع مو در طول یک هفته یک باور اشتباه است. در یک بازه زمانی طولانی میتوان انتظار رشد مو را داشت، اما رشد سریع در یک هفته غیرممکن است.
کوتاه کردن مو باعث رشد بیشتر میشود.
در مورد این ادعا، هیچ گونه مدرک علمی وجود ندارد. کوتاه کردن مو نمیتواند بر روی رشد مو از ریشه تأثیر بگذارد، اما با کوتاه کردن منظم نوک موها میتوان از شر شکستگی مو و موخوره خلاص شد. این امر باعث میشود مو سالمتر و پرپشتتر به نظر برسد.
شامپو به تنهایی باعث رشد مو میشود.
این ادعا جنبه علمی ندارد، زیرا مدت زمان تماس شامپو با پوست سر بسیار کوتاه بوده و نمیتواند بر روی فولیکولهای مو اثر ماندگار داشته باشد. نقش اصلی شامپو تمیز کردن پوست سر و موها از آلودگی است. تمیز شدن پوست سر میتواند به رشد مو کمک کند، اما شامپو به تنهایی نمیتواند به فولیکول مو که در عمق پوست قرار دارد؛ نفوذ کند. مگر اینکه شامپو دارویی و تحت شرایط خاصی مصرف شود. بنابراین ترکیبات شامپو میتوانند باعث ایجاد محیط رشد سالم برای موها شوند، اما فولیکول جدید نمیسازند.
هرچه روغن بیشتری استفاده کنیم، مو سریعتر رشد میکند
این باور نیز اشتباه است. در هنگام روغن تراپی مو و پوست سر باید به میزان مناسب از روغن استفاده کرد. استفاده بیش از حد، نه تنها کمکی به رشد مو نمیکند، بلکه باعث سنگینی، بسته شدن منافذ یا حتی تحریک پوست سر میشود. بنابراین اگر از روغن بیش از حد و با روش غلط استفاده کنید، فقط موجب بدتر شدن شرایط پوست سر خواهید شد و حتی ریزش مو تشدید میشود.
چه زمانی برای مشکل رشد مو باید به پزشک مراجعه کنیم؟
مشکل رشد مو میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، از بیماریها وکمبودهای تغدیهای گرفته تا استرس و تغییرات هورمونی. چنانچه با مواردی مانند ریزش شدید و ناگهانی مو، ریزش موی لکهای یا طاسی سکهای، خارش، قرمزی، پوسته ریزی یا التهاب پوست سر، کمبودهای تغذیهای مشکوک و عدم بهبود با مراقبتهای معمول مواجه شدید، حتماً باید در اولین فرصت به پزشک متخصص پوست و مو مراجعه کنید. همچنین، اگر متوجه شدید که موهایتان به صورت ناگهانی خشک، نازک و شکننده شدهاند، و روشهای معمول یا داروهای بدون نسخه تاثیری در بهبود وضعیت ندارند، بهتر است برای تشخیص دقیق علت و دریافت درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
نتیجهگیری
در این مقاله اینکه چه عواملی موجب افزایش رشد مو میشوند، شرح دادیم. به طور کلی داشتن یک رژیم غذایی مناسب، مصرف خوراکیها و مکملهای مفید و استفاده از روشهای مختلف خانگی مانند روغن تراپی، ماساژ کف سر، ماسک مو و… میتوانند در صورت تداوم و در طولانی مدت باعث افزایش رشد مو شوند. دقت داشته باشید که ادعاهایی مبنی بر رشد سریع و معجزه آسای مو در مدت زمان کوتاه هیچگونه پشتوانه علمی ندارند. رشد مو فرآیندی زمانبر است و به عوامل مختلفی مانند ژنتیک، شرایط سلامتی، سن، جنس و… بستگی دارد. هیچ روش واحدی را نمیتوان به همه افراد به عنوان بهترین روش رشد مو معرفی کرد. برای انتخاب راهکار مناسب باید ابتدا علت اصلی مشکل و وضعیت سلامت فرد بررسی شود و سپس تحت نظر پزشک، درمان مناسب انجام شود.
اگر به دنبال تقویت رشد مو هستید، میتوانید مقالات تخصصی ما درباره روغنتراپی، ویتامینها، ماسکهای خانگی و سایر روشهای مراقبت از مو را مطالعه کنید و با آگاهی بیشتری مناسبترین راهکار را برای خود انتخاب کنید.
